MaVi
SiTe KuRuCuSu
|
 |
« : 05 Haziran 2007, 15:57:44 » |
|
Atmacalar bir güme, bir ağ ve canlı mühre kullanılarak yakalanmaktadırlar. Gümeler çeşitli yerlerde yapılmaktadır. En yaygın güme yerleri tepe yamaçları ve kıyılarındaki çalılıkların arasıdır. Ayrıca birçok güme, kolayca fark edilebilecek kadar açıkta, çıplak tepelerde ya da yeni ağaçlandırılmış alanlarda, kısa boylu fidanlar arasında da görülebilmektedir. Gümeler her zaman vadilere ya da tepe kıvrımlarına hâkim noktalara, genellikle atmacaların gelmesi beklenen kuzey ya da kuzeybatı istikametine doğru kurulmaktadır. Özellikle Hopa ve Arhavi çevresinde gümeler sık ormanlık bölgede bu amaçla özel olarak hazırlanmış açıklıklara yerleştirilmektedir. Gümeler her yıl av mevsimi öncesi, yeniden yapılmaktadır.
Gümeler genellikle "L" şekline giren iki ya da üç duvardan oluşmakta ve çevredeki bitkilerden kolaylıkla elde edilebilen yapraklı dallardan yapılmaktadır. Duvarlardan birinin ya da ikisinin üzerindeki küçük bir aralıktan, avcı yaklaşan atmacaları izlemektedir. Kenarları 3x3 metre boyundaki çoğunlukla üçgen, nadiren de kare şeklindeki ağ, biri gümenin hemen yanında bulunan iki kamış direk arasına gerilmektedir. Ağ gözleri yaklaşık 5x5 cm. dir. Ağın üst ucu atmacanın debelenmesi ile direkten kolayca aşağı kayarak kuşun üzerini örtecek şekilde gevşek bağlanmaktadır. Avcı güme içine saklanarak yakınlardan bir atmaca geçmesini beklemekte, yeteri kadar alçaktan bir atmaca geçtiğinde ise üzerinde mührenin bulunduğu sopayı gümeden dışarı, ağın gerisine çıkararak, sopayı aşağı-yukarı oynatmakta ve mührenin dans etmesini sağlamaktadır. Ağa yakalanan atmacalar, ağa ya da atmacaya bir zarar vermemek için büyük özen gösteren avcı tarafından kurtarılmaktadır. Esaretin ilk bir-iki saati boyunca çok saldırgan olan atmaca, ağdan kurtarıldıktan sonra bir mendile sarılmaktadır. Avcı eve döndüğünde, mendili çözmekte ve atmacaya her iki ayağa bir tane, bir tane de beline olmak üzere genellikle üç ip bağlamaktadır. Bel ipi atmaca tüneğinden düştüğünde düşüşün yumuşatılması ve ayakların incinmesinin önlenmesi açısından önemlidir. Ayrıca, genellikle ayaklardan birine, bazen de her ikisine birer küçük zil takılmaktadır.
Derişik bir atmaca yakalama yöntemi ise sadece Arhavi-İsina’da saptanmıştır. 100x100 cm. boyutlarındaki küçük kare ağlar yamaçlardaki alçak ağaçların üzerine yerleştirilmektedir. Söylendiğine göre bu ağlar kendiliğinden, otomatik olarak çalışmakta ve sadece yakalanan atmacaların alınması için düzenli kontroller gerekmektedir.
Bölgeden geçen atmacalar, hava koşullarına bağlı olarak çeşitli yüksekliklerden göç etmektedirler. Özellikle yüksek bölgelerde havanın açık olması, atmacaların dağları daha çabuk aşmalarına imkân vermekte, böylece avcıların atmaca yakalama şanslarını da azaltmaktadır.
Zirvelerde bulutlar olması halinde, ya da yağmurlu hava koşullarında ise; atmacalar daha alçaktan uçmaya, hatta göçü bir süre ertelemeye zorlanmakta ve bu durumda ormanlarda daha fazla sayıda atmaca bulunmaktadır.
Atmaca avı son derece bireysel bir etkinliktir ve avcılar genellikle ava yalnız çıkmaktadırlar. Avcı atmaca yakalamaya giderken genellikle ağla birlikte iki kamış direk, canlı mührelerin bulunduğu bir ya da daha çok sopa ve bir tüfek taşımaktadır.
|
