Kertenkele

Kertenkele, (Lacertilia) alt takımının, özellikle özkertenkelegiller
(Lacertidae) familyası türlerinin genel adı.
Kertenkeleler alt takımının;
Özkertenkelegiller, gekogiller, varangiller,
Agamagiller, iguanagiller, boncuklukertenkelegiller
Köryılansıgiller gibi familyaları vardır. Kertenkelelerin bugün
Dünya üzerinde 3000'den fazla türü mevcuttur. Soğuk iklime fazla
Dayanıklı olmadıklarından genel olarak çöllük bölgelerde ve tropikal kuşakların
Kurak kısımlarında çok boldur. Yer altında, ağaçlar üzerinde yaşayanları olduğu gibi,
Havada uçanları, suda yüzenleri, renk değiştirebilenleri de boldur.
Uzunca ve yuvarlakça olan vücutlarının üzerleri pullu
Veya pürtüklüdür. Çoğunlukla dört ayaklı ve pekazı iki ayakli
Veya tamamen ayaksız olurlar. Her ayakta beşer adet parmak
Ve uçlarında gelişmiş tırnakları bulunur. Karın pulları sırt ve yanlarda olanlardan daha iridir.
Kertenkelelerin büyük çoğunlunda göz kapakları vardır ve çoğunda hareketlidir.
Gekogillerde ve Amerika'da yaşayan Xantusiidae familyasının
Bireylerinin ise göz kapakları, kenarlarından birleşmiş olup,
Saat camı gibi saydam ve hareketsizdir. Yine Scincidae familyasından
Ablepharus cinsi ve Lacertidae familyasından Ophisops cinslerinde
Gözkapağı birleşmiş olup sabittir. Yer altında yaşayan türlerin
Haricindekilerin dışkulak delikleri mevcuttur. Bazılarının ağaçlara
Asılmaya yarayan ince uzun ve kuvvetli kuyrukları vardır.
Kertenkelelerin kuyrukları koptuğu zaman bir ayı geçmeyen bir
Zaman içinde yeni bir kuyruk meydana gelir. Yalnız bu yeni yetişen eskisi
Gibi olmayıp pul, renk ve yapı bakımından farklıdır. İlk kuyruktaki gibi omurgalar yoktur.
Yeni kuyruğa kıkırdak dokusundan bir yapı destek olur. Bunda pullar gayri muntazam
Olup derideki desen meydana getiren boyalar da yoktur. Kuyruk kopmadan kırılırsa o
Yerden yeni bir kuyruk uzar. Böylece çatal kuyruk meydana gelir.
Böcek, akrep, çokbacaklılar ile beslenen kertenkelelerin kasla hareket eden
İleriye uzanan dilleri, avları yakalamada en büyük silahlarıdır. Dil üzerindeki yapışkan
Tükrük, avı yakalayıp bırakmamada yardımcı olur. Çene içerisine oturtulmuş dişleri vardır.
Dişiler, yazın toprağın içine veya bir taşın altında çengel tırnaklı ayaklarıyla
Açtıkları çukurlara yumurtlar. Kış mevsiminde deliklerinin içinde ilkbahara kadar
Kış uykusuna yatarlar. Soğukkanlı olduklarından taşlar üzerinde güneşlenmeyi
Severler. Yakınlarından geçen böceklere saldırarak beslenirler. Renkleri yaşadıkları
Ortamlara uyduğundan kolay fark edilmeyip, yırtıcı kuş ve yılanlardan
Kolayca kurtulurlar. Tehlike anında kuyruklarının son kısmını kopararak
Hızla bir yarığın içine dalıp gözden kaybolurlar. Böcek ve kurtlarla
Geçindiklerinden insanlar için faydalı sayılırlar.
Amerika'da yaşayan kuyrukları küt Helodermatidae familyasının
İki türü mevcuttur. Derileri boncuk biçimli yuvarlak pullarla kaplı
Oduğundan boncuklu kertenkele olarak da bilinirler. Uzunlukları bir metreyi bulur
Ve her iki tür de zehirlidir. Ancak zehir iletim mekanizmaları fazla gelilmemiş olduğundan insanlar için
Fazlaca tehlike arz etmezler.

	Merhaba, Ziyaretçi. Lütfen giriş yapın veya üye olun.	22 Kasım 2008, 04:20:34
		Kullanıcı adınızı, parolanızı ve aktif kalma süresini giriniz

	Gönderen	Konu: Kertenkele (Okunma Sayısı 253 defa)
0 Üye ve 1 Ziyaretçi konuyu incelemekte.